Beth yw lefelau ymarfer uwch?

Geirfa - termau allweddol ar gyfer lefelau ymarfer uwch

• Amlbroffesiwn / amlddisgyblaethol

  Mae amlbroffesiwn / amlddisgyblaethol yn cyfeirio at ddull cydweithredol o weithio lle bydd amryw o weithwyr proffesiynol iechyd a gofal yn cydweithio i ddarparu gofal o ansawdd uchel. Mae timau ac amgylcheddau amlbroffesiwn ac amlddisgyblaethol yn pwysleisio pwysigrwydd hyblygrwydd, yn ogystal â gwerth cyfraniadau unigol pob gweithiwr proffesiynol. Nod dulliau amlbroffesiwn ydy gwella canlyniadau i ddefnyddwyr gwasanaethau a gwella effeithiolrwydd cyffredinol darpariaeth iechyd a gofal.

• Corff aelodaeth

  Gweler y term ‘corff proffesiynol’.

• Corff proffesiynol

  Mae corff proffesiynol yn cynrychioli proffesiwn ac yn gyfrwng ar gyfer cyfleu pryderon a buddiannau’r proffesiwn hwnnw. Bydd cyrff aelodaeth neu broffesiynol yn ymwneud yn aml â diogelu safonau a hyrwyddo ymarfer da, ond nid ydynt yn rheoleiddwyr ac nid oes ganddynt swyddogaeth statudol (gyfreithiol).

• Crebwyll proffesiynol

  Ystyr crebwyll proffesiynol ydy defnyddio gwybodaeth a phrofiad sydd wedi’u crynhoi dros amser, yn ogystal â rhesymu beirniadol, er mwyn gwneud penderfyniad proffesiynol ar sail gwybodaeth yng nghyd-destun penodol y sefyllfa. Mae’r gallu i ddefnyddio crebwyll proffesiynol i roi safonau’r HCPC ar waith a gweithio er lles defnyddwyr y gwasanaeth yn elfen hanfodol o fod yn weithiwr proffesiynol ymreolus.

• Cwmpas ymarfer

  Cwmpas ymarfer ydy'r maes neu’r meysydd lle mae gweithiwr proffesiynol yn meddu ar y wybodaeth, y sgiliau a’r profiad i allu ymarfer yn gyfreithlon, yn ddiogel ac yn effeithiol, mewn ffordd sy’n bodloni’r safonau ac nad yw’n creu unrhyw berygl i’r cyhoedd nac iddyn nhw eu hunain. Mae cwmpas ymarfer unigolyn yn debygol o newid dros amser gyda gwybodaeth, sgiliau a phrofiad ychwanegol, ac i rai, cymwysterau ychwanegol.

  Mae cwmpas ymarfer yn broses fyw sy’n cynnwys dwy elfen ryngberthynol: unigolyn a phroffesiwn.  Bydd y ddwy elfen yn esblygu ac yn newid dros amser. Gallai cwmpas ymarfer unigolyn ymestyn y tu hwnt i’r ffiniau a gydnabyddir yn gyffredinol ar gyfer y proffesiwn gwreiddiol gyda phrofiad, addysg, hyfforddiant a throsolwg sefydliadol priodol.

  Rhaid i unrhyw newid mewn cwmpas ymarfer ddigwydd er mwyn diwallu anghenion defnyddwyr gwasanaethau yn effeithiol a rhaid iddo ddigwydd gyda throsolwg a llywodraethu sefydliadol (lle bo hynny’n berthnasol). 

• Datblygu proffesiynol parhaus (DPP)

  DPP ydy’r ffordd y mae rhai sy’n gofrestredig yn parhau i ddysgu a datblygu drwy gydol eu gyrfaoedd er mwyn iddynt gadw’u sgiliau a’u gwybodaeth yn gyfoes a gallu ymarfer yn ddiogel ac yn effeithiol. Mae’r HCPC yn gweithredu model DPP sy’n canolbwyntio ar ganlyniadau, sy’n golygu nad yw’r gweithgareddau wedi’u rhagnodi ac nad oes nifer penodol o oriau na gweithgareddau DPP y mae rhaid i unigolion cofrestredig eu cwblhau.  Mae angen i unigolion cofrestredig gynnal cofnod o’u gweithgareddau DPP, gan ganolbwyntio ar ganlyniad eu dysgu er budd eu grwpiau eu hunain o ddefnyddwyr gwasanaeth.  Mewn rhai gweithleoedd, gallai’r cyflogwr ei gwneud yn ofynnol i unigolion cofrestredig sy’n gweithio ar y lefel ymarfer uwch gofnodi eu gweithgareddau DPP fel rhan o bortffolio proffesiynol.

• Defnyddiwr gwasanaethau

  Mae defnyddiwr gwasanaethau yn ymadrodd eang sy’n cyfeirio at unrhyw un sy’n defnyddio, neu’n cael eu heffeithio gan wasanaethau gweithwyr proffesiynol sy’n gofrestredig gyda’r HCPC. Gallai hynny gynnwys cleifion, teuluoedd, gofalwyr, myfyrwyr a dysgwyr, cydweithwyr, pobl y mae unigolyn cofrestredig yn rheolwr llinell arnynt, a mwy.

• Dirprwyo

  Mae dirprwyo'n golygu gofyn i rywun gyflawni gweithgaredd ar eich rhan. Mae’n golygu aseinio gweithgaredd i rywun arall sydd â’r wybodaeth, y sgiliau a’r profiad angenrheidiol i allu ei gyflawni’n ddiogel ac yn effeithiol.  Rhaid i’r unigolyn sy’n derbyn y gweithgaredd a ddirprwyir barhau i dderbyn goruchwyliaeth a chefnogaeth briodol, gan atgyfnerthu’r ffaith bod dirprwyo yn weithgaredd perthynol.

• Fframwaith datblygu gyrfa

  System strwythuredig ydy fframwaith datblygu gyrfa sy’n mapio sut y gall gweithwyr proffesiynol dyfu o fewn eu gyrfaoedd.  Mae gan nifer o gyrff proffesiynol fframweithiau penodol ar gyfer eu proffesiwn sy’n amlinellu’r wybodaeth, y sgiliau a’r profiadau y gall aelodau, unigolion cofrestredig a rheolwyr eu defnyddio wrth gynllunio gweithgareddau datblygu proffesiynol parhaus. Gweler hefyd y term ‘pedair colofn ymarfer’.

• Goruchwylio

  Mae goruchwylio yn elfen greiddiol er mwyn cynnal ymarfer diogel ac effeithiol yn yr holl sectorau a lleoliadau.  Mae’n broses o ddysgu a datblygu proffesiynol sy’n galluogi unigolion i fyfyrio am a datblygu eu gwybodaeth a’u sgiliau drwy gefnogaeth reolaidd y cytunwyd arni gan weithiwr proffesiynol arall.

• Gweithwyr Proffesiynol Perthynol i Iechyd (AHPs)

  Mae AHPs yn ddosbarthiad a ddefnyddir i ddisgrifio amryw o broffesiynau a reoleiddir gan yr HCPC neu gan y Cyngor Osteopatheg Cyffredinol (GOsC). Ymhlith y proffesiynau perthynol i iechyd, mae therapyddion celf, deietegwyr, therapyddion drama, therapyddion cerdd, therapyddion galwedigaethol, ymarferwyr adrannau llawfeddygol, orthoptyddion, parafeddygon, ffisiotherapyddion, podiatryddion, prosthetyddion ac orthotyddion, radiograffyddion, a therapyddion iaith a lleferydd.  Fodd bynnag, ceir amrywiadau rhwng gwahanol wledydd y Deyrnas Unedig, er enghraifft, dim ond yn Lloegr y caiff osteopathiaid eu hystyried yn AHPs ac mae radiograffyddion ac ymarferwyr adrannau llawfeddygol yn cael eu hystyried yn wyddonwyr gofal iechyd yng Nghymru. 

• Indemniad proffesiynol

  Mae angen i unigolion cofrestredig gael trefniant indemniad proffesiynol ar waith fel amod ar gyfer cofrestru gyda’r HCPC.  Rhaid i’r trefniant ddarparu yswiriant sy’n addas ar gyfer ymarfer yr unigolyn cofrestredig, gan ystyried natur a graddfa'r risg.  Bydd angen iddo fod yn ddigonol i ddiwallu unrhyw atebolrwydd a allai godi petai hawliad yn eich erbyn yn llwyddiannus.  I gael rhagor o wybodaeth, ewch i dudalennau gwe’r HCPC.

• Lefel arbenigol

  Mae ymarfer arbenigol yn lefel ymarfer a ddiffinnir fel rhan o strwythur gweithlu yn yr Alban a Gogledd Iwerddon.  Yng Nghymru a Lloegr, defnyddir y term ‘estynedig’ i ddisgrifio’r un lefel ymarfer (gweler hefyd y term ‘lefel estynedig’). Mae wedi’i lleoli islaw’r lefelau ymarfer uwch ac ymgynghorol.  Bydd gweithwyr proffesiynol sy’n gweithio ar y lefel ymarfer arbenigol yn defnyddio amrywiaeth eang o deitlau swyddi ac maent yn weithwyr proffesiynol cofrestredig profiadol sy’n ymgymryd â gwaith cymhleth ac yn rheoli risgiau o ddydd i ddydd. Yn yr un modd â’r lefelau ymarfer uwch eraill, mae gweithwyr proffesiynol ar lefel ymarfer arbenigol yn gweithio mewn lleoliadau niferus.

  Gall lefel ymarfer arbenigol fod yn sylfaen ar gyfer symud ymlaen i ymarfer uwch, neu gall fod yn gyrchfan gwerthfawr yn y gweithle ynddi’i hun, gan gynnig lefel gyson o arbenigedd i wasanaethau a defnyddwyr gwasanaethau. 

• Lefel estynedig

  Mae ymarfer estynedig yn lefel ymarfer a ddiffinnir fel rhan o strwythur gweithlu yng Nghymru a Lloegr.  Yn yr Alban a Gogledd Iwerddon, defnyddir y term ‘arbenigol’ i ddisgrifio’r un lefel ymarfer (gweler hefyd y term ‘lefel arbenigol’). Mae wedi’i lleoli islaw’r lefelau ymarfer uwch ac ymgynghorol. Bydd gweithwyr proffesiynol sy’n gweithio ar y lefel ymarfer estynedig yn defnyddio amrywiaeth eang o deitlau swyddi ac maent yn weithwyr proffesiynol cofrestredig profiadol sy’n ymgymryd â gwaith cymhleth ac yn rheoli risgiau o ddydd i ddydd. Yn yr un modd â’r lefelau ymarfer uwch eraill, mae gweithwyr proffesiynol ar lefel ymarfer estynedig yn gweithio mewn lleoliadau niferus.

  Gall ymarfer estynedig fod yn sylfaen ar gyfer symud ymlaen i ymarfer uwch, neu gall fod yn gyrchfan gwerthfawr yn y gweithle ynddi’i hun, gan gynnig lefel gyson o arbenigedd i wasanaethau a defnyddwyr gwasanaethau.

• Lefel uwch

  Un o’r lefelau ymarfer uwch, sydd wedi’i lleoli rhwng estynedig/arbenigol ac ymgynghorol.

  Mae’r diffiniad canlynol wedi’i gytuno ar draws pedair gwlad y Deyrnas Unedig yn y datganiad ‘Ymarfer uwch yn y Proffesiynau Perthynol i Iechyd (AHPs)’ er mwyn rhoi eglurder ynglŷn â’r ffordd y caiff ymarfer uwch i AHPs ei ddiffinio:

  “Mae ymarfer uwch yn y proffesiynau perthynol i iechyd yn golygu gwneud penderfyniadau cymhleth, wedi’u sylfaenu ar ddyfarniad ôl-gofrestru ar lefel meistr neu gyfatebol a gyflawnwyd gan ymarferydd profiadol ac sy’n ymgorffori pob un o’r pedair colofn ymarfer: ymarfer clinigol, arweinyddiaeth a rheolaeth, addysg, ac ymchwil. Mae’n cael ei ddarparu gan weithwyr proffesiynol iechyd a gofal galluog a phrofiadol sydd â lefel sylweddol o ymreolaeth, crebwyll a chyfrifoldeb yn eu rolau.

  Mae ymarferwyr uwch yn rheoli gofal cymhleth mewn partneriaeth ag unigolion, teuluoedd a gofalwyr, gan ddadansoddi a syntheseiddio problemau cymhleth, a hynny’n aml yn rhan o dimau amlddisgyblaethol. Maent yn delio â risgiau ac ansicrwydd clinigol ar draws meysydd gwaith arwyddocaol, mewn lleoliadau amrywiol, gan ddatblygu datrysiadau arloesol er mwyn hwyluso mynediad at ofal, sicrhau’r profiadau gorau i bobl, hybu iechyd ac atal afiechyd a gwella canlyniadau.”

  Ni ddylid drysu’r term ‘ymarfer uwch’ â’r ymadrodd ‘lefelau ymarfer uwch’, sy’n cyfeirio at dair lefel ymarfer, sef estynedig/arbenigol, uwch ac ymgynghorol.

• Lefelau ymarfer

  Strwythurau i’r gweithlu ydy lefelau ymarfer ac nid ydynt yn lefelau rheoleiddiol ffurfiol.  Mae safonau rheoleiddiol yn berthnasol ar draws pob lefel ymarfer i unigolion cofrestredig (gweler hefyd y term ‘lefelau ymarfer uwch’).

• Lefelau ymarfer uwch

  Mae’r lefelau ymarfer uwch yn cynnwys tair lefel, sef estynedig/arbenigol, uwch ac ymgynghorol. Mae fframweithiau proffesiynol ar waith ym mhob un o bedair cenedl y Deyrnas Unedig i gefnogi datblygiad y gweithlu profiadol.  Mae’r derminoleg yn amrywio ychydig ar draws y Deyrnas Unedig, er enghraifft, defnyddir ‘arbenigol’ yn yr Alban a Gogledd Iwerddon, ond yng Nghymru a Lloegr, defnyddir ‘estynedig’ i ddisgrifio’r un lefel ymarfer. Ceir amryw o rolau ar bob lefel (gweler hefyd y term ‘lefelau ymarfer’). 

• Lefel ymgynghorol

  Y lefel ymgynghorol ydy’r lefel uchaf yn strwythur datblygu’r gweithlu, uwchben y lefelau ymarfer estynedig/arbenigol ac uwch.  Er nad oes diffiniad sydd wedi’i gytuno’n ganolog ar draws pedair cenedl y Deyrnas Unedig, mae gweithwyr proffesiynol sy’n gweithio ar y lefel ymarfer ymgynghorol yn gweithio ar draws y pedair colofn ymarfer (a elwir yn beuoedd weithiau) ac yn darparu ymgynghoriaeth.  Yn Lloegr, mae’r lefel ymarfer ymgynghorol yn cynnwys:

  • Ymarfer arbenigol: helpu i sefydlu ymarfer proffesiynol sy’n seiliedig ar werthoedd ar draws gwahanol lwybrau, gwasanaethau, sefydliadau a systemau, gan weithio gydag unigolion, teuluoedd, gofalwyr, cymunedau ac eraill
  • Arweinyddiaeth strategol sy’n galluogi: darparu arweinyddiaeth sy’n seiliedig ar werthoedd ar draws y llwybr gofal, gwasanaethau a systemau mewn sefyllfaoedd cymhleth a chyfnewidiol
  • Dysgu, datblygu a gwella ar draws y system: datblygu potensial staff, ychwanegu at, a thrawsnewid y gweithlu, helpu pobl i ddysgu, datblygu a gwella (mewn ymarfer ac o ymarfer), hyrwyddo rhagoriaeth
  • Ymchwil ac Arloesi: datblygu diwylliant ‘cyfoethog o ran gwybodaeth ac ymchwilgar’ ar draws y gwasanaeth a’r system sy’n cyfrannu at gael allbynnau ymchwil yn hyrwyddo effaith gadarnhaol ar ddatblygiad ac ansawdd o ran arloesi a gwella galluoedd ymhlith staff a systemau
  • Ymgynghoriaeth ar draws 1-4 ar draws y system: defnyddio dulliau a chyfleoedd ymgynghorol sy’n cael yr effaith fwyaf posib ar ymarfer, gwasanaethau, cymunedau a phoblogaethau, ac sydd yn ychwanegu at alluoedd a chapasiti’r gweithlu ac yn eu cynnal
• Optimeiddio cwmpas

  Mae optimeiddio cwmpas yn golygu canfod ffyrdd o wneud y defnydd gorau o’r gweithlu cyfan ar bob lefel ymarfer, o safbwynt eu hamser, eu gwybodaeth a’u sgiliau, er budd defnyddwyr gwasanaethau.  Gellir cyflawni optimeiddio cwmpas drwy ddirprwyo effeithiol ar draws yr holl weithlu (gan gynnwys dirprwyo i'r gweithlu ategol).

• Pedair colofn ymarfer

  Strwythur ar gyfer gweithlu ydy’r pedair colofn ymarfer ac maent yn cwmpasu ymarfer clinigol, arweinyddiaeth a rheolaeth, addysg, ac ymchwil. Mae’r colofnau wedi'u mabwysiadu mewn nifer o adnoddau, gan gynnwys fframwaith datblygu gyrfaoedd gan gyrff proffesiynol, ar gyfer pob lefel gyrfa. Mae disgwyliad yn y gweithlu y bydd gweithwyr proffesiynol sy’n gweithio ar lefelau ymarfer uwch ac ymgynghorol yn gweithio ar draws pob un o’r pedair colofn (gweler hefyd y termau ‘lefel ymgynghorol’ a ‘lefel uwch’).

• Prif Swyddogion Proffesiynau Perthynol i Iechyd (CAHPOs)

  Mae CAHPO mewn swydd ym mhob un o bedair cenedl y Deyrnas Unedig. Nhw yw’r arweinydd proffesiynol sy’n gyfrifol am gynghori’r llywodraethau ynglŷn â materion sy’n effeithio ar AHPs. Maen nhw’n goruchwylio cyfeiriad strategol y proffesiynau AHP, ar draws pob lefel ymarfer, ac maen nhw’n gweithio’n agos gyda rheoleiddwyr iechyd a gofal.  
  Y swydd sy’n cyfateb i’r CAHPOs ar gyfer proffesiynau gwyddonwyr gofal iechyd ydy’r Prif Swyddog Gwyddonol.

• Rheoleiddiwr

  Prif nod rheoleiddiwr ydy amddiffyn y cyhoedd. Mae’r HCPC yn rheoleiddiwr statudol sy’n cyflawni swyddogaethau cyfreithiol mewn perthynas â phroffesiwn (neu broffesiynau). Mae’r HCPC yn rheoleiddio 15 proffesiwn iechyd a gofal yn y Deyrnas Unedig ac yn diogelu’r cyhoedd drwy bennu safonau ar gyfer addysg a hyfforddiant ac ymarfer gweithwyr proffesiynol, cymeradwyo rhaglenni y mae rhaid i weithwyr proffesiynol eu cwblhau er mwyn cofrestru gyda’r rheoleiddiwr, cadw cofrestr o weithwyr proffesiynol (sef yr unigolion cofrestredig) sydd yn bodloni’r safonau a chymryd camau gweithredu os na fydd gweithwyr proffesiynol sydd ar y Gofrestr yn bodloni’r safonau.

• Safonau rheoleiddiol

  Disgwyliadau ydy safonau rheoleiddiol, sy’n cael eu pennu gan reoleiddwyr, fel yr HCPC, ac y mae rhaid i unigolion a reoleiddir eu bodloni. Mae safonau rheoleiddiol yn gorwedd ochr yn ochr â chyfreithiau a chanllawiau eraill er mwyn sicrhau ymarfer diogel ac effeithiol. Mae safonau’r HCPC yn cynnwys:

  Y safonau hyfedredd: Mae’r rhain yn pennu disgwyliadau eglur ar gyfer gwybodaeth a galluoedd unigolion cofrestredig pan fyddant yn dechrau ymarfer, ac mae rhaid i bob unigolyn cofrestredig fodloni’r safonau hyn er mwyn ymuno â Chofrestr yr HCPC. Unwaith y byddant ar y Gofrestr, rhaid i’r rhai sydd wedi cofrestru barhau i fodloni’r safonau hyfedredd sy’n berthnasol i gwmpas eu hymarfer.

  Y safonau ymddygiad, perfformiad a moeseg: Mae’r rhain yn pennu disgwyliadau ar gyfer ymddygiad unigolion cofrestredig a’r hyn y gall y cyhoedd ei ddisgwyl gan weithiwr proffesiynol iechyd a gofal, a dyma’r fframwaith moesegol y mae rhaid i’r holl unigolion cofrestredig weithio oddi mewn iddo. Mae’r safonau hyn yn helpu i lywio penderfyniadau ynglŷn â chymeriad gweithwyr proffesiynol sy’n ymgeisio i fod ar Gofrestr yr HCPC, ac maent yn cael eu defnyddio pan fydd pryder yn cael ei godi ynglŷn ag ymarfer unigolyn cofrestredig.

  Y safonau datblygiad proffesiynol parhaus: Mae’r rhain yn pennu disgwyliadau ynghylch dangos dysgu a datblygu parhaus. Rhaid i unigolion cofrestredig fodloni’r safonau hyn wrth ymgymryd â gweithgareddau DPP, ac maent yn cael eu defnyddio pan fydd awdit DPP yn cael ei gynnal.

  Y safonau sy’n berthnasol i addysg a hyfforddiant: Mae'r rhain yn pennu disgwyliadau ar gyfer y ffordd y dylai rhaglenni addysg a hyfforddiant baratoi dysgwyr ar gyfer ymarfer proffesiynol. Caiff y safonau hyn eu defnyddio i asesu rhaglenni addysg a hyfforddiant a chymeradwyo rhaglenni addas fydd yn gwneud graddedigion llwyddiannus yn gymwys i ymgeisio i fod ar Gofrestr yr HCPC. 

• Sectorau

  Mae'r term hwn yn cwmpasu’r holl feysydd lle mae unigolion cofrestredig yn gweithio, gan gynnwys lleoliadau iechyd a gofal y sector cyhoeddus, sefydliadau academaidd, y trydydd sector, y sector preifat a llawer mwy.

• System-gyfan

  Mae’r term system-gyfan yn cyfeirio at ddull gweithio sy’n digwydd ar draws system gyfan yn hytrach nag mewn lleoliadau neu sectorau unigol. Mae’n arwydd bod newidiadau, polisïau neu effeithiau yn berthnasol ac i’w cymhwyso ar draws pob elfen o system.

• Teitl

  Gallai’r gair teitl gyfeirio at deitl swydd rôl benodol, neu at y teitlau dynodedig ar gyfer proffesiynau sydd wedi’u gwarchod gan y gyfraith. Teitlau gwarchodedig ydy’r teitlau dynodedig y mae'r hawl i weithwyr proffesiynol eu defnyddio wrth ymarfer yn y Deyrnas Unedig yn gyfyngedig i’r rhai sydd ar y gofrestr berthnasol a gynhelir gan reoleiddiwr statudol, fel yr HCPC. Mae’r HCPC yn rheoleiddio teitlau gwarchodedig ar gyfer 15 proffesiwn.

  Mae teitlau swyddi’n cael eu pennu gan y sefydliadau sy’n cyflogi ac maent yn gallu amrywio rhwng sectorau a sefydliadau.  Gallai’r teitlau hyn gynnwys teitl dynodedig/gwarchodedig eich proffesiwn a lefel eich ymarfer. Heblaw am y defnydd o deitlau gwarchodedig, nid yw’r rheoleiddiwr yn pennu nac yn cyfyngu ar y teitlau y gall gweithiwr proffesiynol eu harddel wrth weithio.

• Trefniadau llywodraethu

  Strwythurau a phrosesau ydy trefniadau llywodraethu, ac maent yn arwain, yn cyfarwyddo, ac yn rheoli ansawdd y gwasanaeth. Gallai hynny gynnwys adnabod a lleihau risgiau, sicrhau y caiff y safonau gofynnol eu cyflawni, ac ymchwilio i berfformiad sydd islaw’r safon ofynnol. Ymhlith y ffyrdd y maent yn cyflawni hyn, mae hyfforddiant gorfodol i staff, asesu perfformiad a rhannu arferion gorau. Mae trefniadau llywodraethu yn hanfodol er mwyn sicrhau y caiff gwasanaethau iechyd a gofal cynaliadwy sydd o safon uchel eu darparu.

• Unigolyn cofrestredig

  Unigolyn cofrestredig ydy unigolyn sydd ar Gofrestr y rheoleiddiwr perthnasol ar gyfer eu proffesiwn ar y pryd, sef yr HCPC yn yr achos hwn.

• Ymarferydd Clinigol Uwch (ACP)

  Un o blith nifer o rolau ar lefel ymarfer uwch ydy ACP. Daw ACPau o blith amryw o broffesiynau a reoleiddir gan yr HCPC a phroffesiynau eraill, gan gynnwys nyrsio, bydwreigiaeth, osteopatheg a fferylliaeth. Gweler y term ‘lefel uwch’ hefyd am ddisgrifiad cyffredinol o’r wybodaeth, y sgiliau a’r profiadau sy’n sail i bob rôl ar lefel ymarfer uwch, gan gynnwys ACP.